Çocuklar için hazırlanmış edebi ürünler, eğitim konusunda çok önemlidir. Hem Batı edebiyatında hem de Doğu edebiyatında geçmişi köklü olan fabllar, günümüzde çocukların ilgisini çekebilecek masalımsı eserler içerisindedir. Fablların ders verme amacının olması, eğitsel olarak kullanılmasını sağlamaktadır.
Hayvanlara insani özellikler verilerek olayların anlatılma biçimine fabl denir. Fablda temel amaç ders vermektir. Bu yüzden olayın sonunda okuyucuya öğütler verilir. Genellikle iyilik ve kötülüğün çatışması söz konusudur. Fabl düz yazı şeklinde olabileceği gibi şiir şeklinde de olabilir.
Fabl (Öykünce) Sonunda ders verme amacı güden, genellikle manzum öykülerdir. Fablların kahramanları genellikle hayvanlardır. Ama bu hayvanlar insanlar gibi düşünür, konuşur ve tıpkı insanlar gibi davranır.
Fabl eserlerinin yazanı bellidir. Dünya edebiyatında bir çok fabl örneği bulunmaktadır.
Kişileri genellikle hayvan, bitki ve cansız varlıklar olan, ders verir nitelikli, kısa masalımsı öykülere fabl denir. Her ne kadar, orijinal kelime “Fabl” olarak kullanılsa da doğru okunması için Fabl olarak yazılmıştır. “Fabl” sözcüğünün kökeni Latince “hikaye” manasına gelen “fabula”dır. Fakat bu sözcük zamanla bir ahlâk ilkesi veya davranış kuralını anlatan kısa sembolik (simgesel) bir hikâye türünün adı olmuştur.
Fabl insanlar arasında geçmekte olan ibret verici olayların, hayvanlar arasında geçen olaylar haline dönüştürülerek anlatılmasıdır. Fabl, hem didaktik, hem de dramatik bir türdür.
Fabllar genellikle ahlak dersi veren alegorik hikayelerdir. Fabllarda görülen kişilerin ve olayların altında, gerçek kişiler ve olaylar vardır. Bir fabl okunurken veya anlatılan olay takip edilirken, daima eserin iç dünyasına girilerek dile getirilmek istenen asıl düşünce ile temas kurulmalıdır. Aksi halde istenilen neticeye ulaşılamaz.
Fabllarda kişiler, insan dışındaki çeşitli yaratıklar, hayvanlar, fırtına, ağaç vb. gibi varlıklar olabilir. Ancak eserin örgüsünde alegorik kişilerle, gerçek kişiler arasındaki münasebeti, canlı tutmak bir zarurettir. Sembol varlıkla, gerçek varlık arasında sağlam münasebetler kurulmasını sağlayacak hatırlatıcı çizgiler kesinlikle belirtilmelidir.
Fabllar nesir olarak da yazılmakla beraber, genellikle manzum olarak kaleme alınırlar. Bu türün ilk örneklerini batıda La Fontaine, bizde ise 15. yüzyılda Şeyhi vermiştir. Tanzimatta ise Şinasi ile Ahmet Mithat Efendi bu türde eserler yazmışlardır.
Fabllar mutlaka öğretici bir gaye taşırlar. Okuyucuya ahlak dersi verirler. Genellikle konu kısadır. Verilmek istenen mesaj eserin sonunda ya kahramanlardan birinin ağzından ya da sanatçının dilinden açıklanır.
Fabl
Kahramanlarını genellikle hayvanlarla bitkilerden seçilen,
sonunda bir ahlak veya hayat dersi bulunan bir kompozisyon türüdür.
Bu tür,
insanların kusurlarını düzeltmeye,
töresel bir kavramı ortaya çıkarmaya yarar.
Fabllarda hayal öğesi bir araç,
ahlak dersi asıl amaçtır.
Fablların düşsel kişileri ve olayları altında her zaman gerçek kişiler,
gerçek olaylar gizlidir.
Bu olaylarada iyiler ve kötüler karşılaştırılır.
Sonunda bir ahlâk dersi vermek amacıyla kaleme alınan,
konusu bitkiler,
hayvanlar veya cansız varlıklar arasında geçtiği düşünülen ve genellikle manzum olan edebî yazılara fabl denir.
Kişilerin veya topumun aksayan yönleri fabl aracılığıyla düzeltilmeye çalışılır.
Hayalî varlıklar ve olaylar gerçeğe ne kadar yakın olursa fabl o derecede etkili ve başarılı olur.
Teşhis ve intak sanatlarından yararlanılarak anlatıma canlılık ve güzellik katılır.
Fablın sonunda kıssadan hisse alınabilecek bir dersin verilmesi onu masaldan ayıran özelliklerin başında gelir.
Dünyadaki ilk temsilcisi hani bizim çocukluğumuzun masallarını yazan adam.
Antik Yunan yazarı Türkçe olarak Ezop kendi dilinde Ezoptan (Aisoppos) Masallardır.
Dünyadaki diğer en başarılı temsilcisi de Romantik akımı yazarlarından La Fontaine ve Hint filozofu Beydeba’nın Kelile ve Dimne’sidir
Onun da La Fontaineden Masallar serisi vardır.
Bizde de ilk örneği Şeyhinin yazdığı Harname yani Eşeknamedir.
ABDli James Thurber ve İngiliz George Orwell çağdaş fabl yazarlarıdır.
Onun da La Fontaineden Masallar serisi vardır.
Bizde de ilk örneği Şeyhinin yazdığı Harname yani Eşeknamedir.
ABDli James Thurber ve İngiliz George Orwell çağdaş fabl yazarlarıdır.